Menu biuletynu

Archiwum
Wyszukiwarka
Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria

Autor

Źródło

 
Biuletyn BDO Rewizja Finansowa nr 1 (1) 2012

A   A   A

Sprawozdanie biegłego rewidenta na temat zbadanego sprawozdania finansowego

(Autor: Krzysztof Burnos, Źródło: Elma Polaudit Sp. z o.o.)

 

Wstęp

 

Celem badania sprawozdania finansowego zgodnie z Krajowymi Standardami Rewizji Finansowej jest wyrażenie pisemnej opinii wraz z raportem o tym, czy sprawozdanie finansowe jest zgodne z wymagającymi zastosowania zasadami rachunkowości oraz czy rzetelnie i jasno przedstawia, we wszystkich istotnych aspektach, sytuację majątkową i finansową, jak też wynik finansowy jednostki, której sprawozdanie jest badane. Tak więc opinia i raport stanowią podstawowy zbiór komunikatów formułowanych przez biegłego rewidenta, a kierowanych do otoczenia badanej jednostki po zakończeniu procesu badania.

Międzynarodowe Standardy Rewizji Finansowej wydane przez IAASB definiują ogólny cel badania, identyfikując jego dwa cele cząstkowe (MSRF 200.11):

  1. uzyskanie wystarczającej pewności, czy sprawozdanie finansowe jako całość nie zawiera istotnego zniekształcenia, niezależnie od tego, czy zostało ono spowodowane błędem lub oszustwem, co umożliwi biegłemu rewidentowi wyrażenie opinii o tym, czy sprawozdanie finansowe zostało, we wszystkich istotnych aspektach sporządzone zgodnie z mającymi zastosowanie ramowymi założeniami sprawozdawczości finansowej (np. ustawa o rachunkowości, MSSF etc.) oraz
  2. sporządzenie sprawozdania na temat sprawozdania finansowego i przekazanie stosownie do wymogów MSRF informacji zgodnych z ustaleniami biegłego rewidenta.

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie odmienności wymogów aktualnie obowiązujących w Polsce od tych, które wynikają z Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej w odniesieniu do sporządzenia sprawozdania biegłego rewidenta wyrażającego opinię o zbadanym sprawozdaniu finansowym.
Temat charakteryzuje się szczególną aktualnością w kontekście działań Komisji Europejskiej modernizującej od kilku lat system badań sprawozdań finansowych w Unii Europejskiej. Jednym z deklarowanych zamierzeń regulatora europejskiego jest wprowadzenie obowiązku stosowania Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej uzupełnionych europejskim formatem sprawozdania biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego jednostek zainteresowania publicznego (banki, firmy ubezpieczeniowe, spółki notowane na giełdach papierów wartościowych).

 


Regulacje Krajowych Standardów Rewizji Finansowej

 

Szczegółowe obowiązki biegłego rewidenta w odniesieniu do sporządzenia końcowych dokumentów z badania jednostkowego sprawozdania finansowego reguluje w Polsce Krajowy Standard Rewizji Finansowej nr 1 wydany przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów w procesie nadzorowanym przez Komitet Nadzoru Audytowego. Sprawozdanie biegłego rewidenta na temat zbadanego jednostkowego sprawozdania finansowego składa się z dwóch cząstkowych sprawozdań, które powinny być zawsze przedstawiane łącznie. Są nimi:

  1. opinia o sprawozdaniu finansowym (KSRF 1.65). Sprawozdanie to wyraża ogólną ocenę biegłego rewidenta na temat informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym oraz
  2. raport  uzupełniający (KSRF 1.74). Sprawozdanie to uzupełnia stwierdzenia zawarte w opinii.

Oba wymienione dokumenty bezwarunkowo powinny zostać sporządzone w formie pisemnej w języku polskim w dacie zakończenia badania. Nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby opinia i raport sporządzone zostały w innym języku. Należy jednak pamiętać, że w przypadku jakichkolwiek sporów prawnych rozstrzygającą jest zawsze polska wersja językowa.

 

Rodzaje opinii biegłego rewidenta

 

Sprawozdanie wyrażające ogólną ocenę na temat zbadanego sprawozdania finansowego (opinia) zgodnie z KSRF 1.66 może przybrać jedną z następujących form:

  1. opinia  bez zastrzeżeń,
  2. opinia z zastrzeżeniami,
  3. opinia negatywna,
  4. odmowa wyrażenia opinii.

Opinia bez zastrzeżeń wyrażana jest wtedy, gdy zbadane sprawozdanie finansowe i stanowiące podstawę jego sporządzenia księgi rachunkowe spełniają warunki przewidziane prawem, a ewentualne naruszenia prawa i nie usunięte z tego sprawozdania, a także inne uchybienia nie są istotne. Opinia w takiej formie jest powszechnie pożądana przez zarządy oraz rady nadzorcze badanych jednostek. Oznacza ona, że biegły rewident uznaje, że ogólna pozytywna ocena na temat sprawozdania finansowego nie wymaga modyfikacji o jakiekolwiek zastrzeżenia.

Opinia biegłego rewidenta zawiera modyfikacje w formie zastrzeżeń, gdy ma miejsce takie ograniczenie badania, które uniemożliwia biegłemu rewidentowi zastosowanie uznanych przez niego za właściwe procedur badania, ale ograniczenia te dotyczą tylko poszczególnych pozycji sprawozdania i nie wpływają ujemnie na wiarygodność ogólnego obrazu jednostki przekazywanego przez całe sprawozdanie finansowe.
Przyczynami wyrażania zastrzeżeń pod warunkiem, że nie powodują one zniekształcenia ogólnego obrazu jednostki przekazywanego przez sprawozdanie finansowe, mogą być okoliczności, w których sprawozdanie finansowe zawiera w ocenie biegłego rewidenta istotne odstępstwa od:

  • zasad rachunkowości określonych w ustawie o rachunkowości lub MSR oraz
  • innych przepisów wiążących jednostkę przy sporządzaniu tego sprawozdania,

w tym wywołane różnicą zdań pomiędzy kierownictwem jednostki i biegłym rewidentem w odniesieniu do sposobu prezentacji w sprawozdaniu finansowym określonych zagadnień, oceny stanów faktycznych bądź interpretacji przepisów.

Zgodnie z KSRF 1.69 biegły rewident wyraża opinię negatywną, jeżeli zawarte w sprawozdaniu finansowym nieprawidłowości oraz niezgodności ze stanem faktycznym zniekształcają w takim stopniu ogólny obraz sytuacji jednostki, że sprawozdanie finansowe wprowadzić może w błąd jego czytelnika.
Należy podkreślić to, że wydanie opinii negatywnej nie może być rezultatem ograniczenia badania, które w zależności od wpływu na przedstawiany w sprawozdaniu finansowym ogólny obraz jednostki spowodować może wyłącznie albo wydanie opinii z zastrzeżeniami albo odmowę wydania opinii.

Biegły rewident odmawia wyrażenia opinii, jeżeli nie może przeprowadzić procedur badania (ograniczenie badania) uznanych przez niego za nieodzowne w rezultacie czego nie uzyskuje wystarczających i odpowiednich dowodów badania. Odmowa wyrażenia opinii nie stanowi w żadnym stopniu odpowiednika opinii negatywnej. W przypadku tej pierwszej biegły rewident nie jest w stanie wydać ogólnej oceny na temat sprawozdania. W przypadku tej ostatniej natomiast biegły rewident zebrał wystarczające i odpowiednie dowody pozwalające stwierdzić, że zniekształcenia w sprawozdaniu finansowym nie pozwalają uznać go za zgodne z przepisami prawa.

 

Paragraf objaśnień uzupełniających w opinii biegłego rewidenta

 

W opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami biegły rewident może umieścić dodatkowe paragrafy objaśniające kierowane do czytelnika sprawozdania biegłego rewidenta z przeprowadzonego badania. Objaśnienia ani nie stanowią ani też nie mają charakteru ukrytej formy zastrzeżenia. Przykładem objaśnienia może być rozpoznana w trakcie badania znacząca niepewność dotycząca zakończenia sprawy spornej, której rozstrzygnięcie: (a) wpłynąć może na ogólny obraz przekazywany przez sprawozdanie finansowe, ale (b) zależy od przyszłych zdarzeń.

 

Elementy opinii biegłego rewidenta

 

Sprawozdanie wyrażające ogólną ocenę na temat zbadanego sprawozdania finansowego zgodnie z KSRF 1.72 powinno zawierać co najmniej:

  1. jeden z dwóch tytułów Opinia niezależnego biegłego rewidenta, a w razie odmowy wyrażenia opinii Stanowisko niezależnego biegłego rewidenta;
  2. wskazanie adresata;
  3. nazwę, formę prawną oraz siedzibę jednostki, której sprawozdanie finansowe było badane;
  4. identyfikację badanego sprawozdania finansowego (elementy sprawozdania, datę na jaką zostało sporządzone, okres obrachunkowy);
  5. stwierdzenie, że sprawozdanie finansowe sporządzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami;
  6. stwierdzenie, że za sprawozdanie finansowe odpowiada kierownik jednostki;
  7. stwierdzenie, że zadaniem biegłego rewidenta jest wyrażenie opinii, czy sprawozdanie finansowe jest zgodne z wymagającymi zastosowania zasadami rachunkowości oraz czy rzetelnie i jasno przedstawia, we wszystkich istotnych aspektach, sytuację majątkową i finansową, jak też wynik finansowy oraz o prawidłowości ksiąg rachunkowych stanowiących podstawę jego sporządzenia;
  8. stwierdzenie, że kierownik jednostki oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostkę są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności spełniały wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości;
  9. określenie zasad, według których przeprowadzono badanie (KSRF);
  10. stwierdzenie, czy przeprowadzone badanie umożliwiło uzyskanie wystarczającej pewności dla wyrażenia opinii o sprawozdaniu finansowym oraz wskazanie ograniczeń badania, jeśli miały miejsce;
  11. opcjonalnie, w zależności od wyników badania, zastrzeżenia biegłego rewidenta;
  12. paragraf opinii właściwej jednoznacznie stwierdzający, czy zbadane sprawozdanie finansowe, we wszystkich istotnych aspektach:
    1. przedstawia rzetelnie i jasno informacje istotne dla oceny sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, w tym wskazujące na poważne zagrożenia dla kontynuowania przez nią działalności;
    2. zostało sporządzone zgodnie z wymagającymi zastosowania zasadami rachunkowości;
    3. zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych;
    4. jest zgodne z wpływającymi na treść sprawozdania finansowego przepisami prawa;
  13. ewentualne objaśnienia uzupełniające;
  14. identyfikację kluczowego biegłego rewidenta (imię, nazwisko, numer w rejestrze, własnoręczny podpis);
  15. identyfikację podmiotu uprawnionego, który przeprowadził badanie (nazwa, numer w rejestrze, siedziba);
  16. datę opinii.

 

Konstrukcja raportu uzupełniającego opinię biegłego rewidenta

 

Raportu uzupełniającego opinię biegły rewident nie sporządza jedynie w sytuacji wydania stanowiska w sprawie odmowy wydania opinii. W każdym innym przypadku raport pojawia się jako integralny element opinii i powinien zawierać co najmniej następujące elementy:

  1. dane identyfikujące jednostkę, której sprawozdanie zostało zbadane (nazwa, forma prawna, adres siedziby, przedmiot działalności, wpis do odpowiedniego rejestru jednostek, rejestracja podatkowa, kapitał podstawowy, struktura właścicieli, kierownik jednostki etc.);
  2. informację o sprawozdaniu za rok poprzedzający (biegły rewident przeprowadzający badanie, rodzaj opinii, zatwierdzenie i ogłoszenie sprawozdania finansowego, podział wyniku finansowego etc.);
  3. identyfikację podmiotu biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie (nazwa, adres siedziby, numer podmiotu i numer w rejestrze kluczowego biegłego rewidenta, powołanie na umowę o badanie, deklaracja niezależności etc.);
  4. stwierdzenie, czy nastąpiły ograniczenia zakresu badania, a kierownik przedstawił biegłemu rewidentowi żądane wyjaśnienia i oświadczenia;
  5. prezentację kluczowych wielkości i wskaźników charakteryzujących wynik finansowy oraz sytuację majątkową i finansową jednostki za rok obrotowy;
  6. ocenę, we wszystkich istotnych dla sprawozdania finansowego aspektach prawidłowości systemu księgowości (dokumentacja systemu, zasadność i ciągłość stosowanych zasad rachunkowości, prawidłowość dokumentacji, rzetelność, bezbłędność i sprawdzalność ksiąg rachunkowych, zabezpieczenia dostępu do danych, przeprowadzenie inwentaryzacji etc.);
  7. informacje o niektórych, istotnych pozycjach sprawozdania finansowego, wymagające zamieszczenia zdaniem biegłego rewidenta;
  8. informację o wyniku zbadania kompletności i poprawności sporządzenia wprowadzenia do sprawozdania finansowego, dodatkowych informacji i objaśnień, a także sprawozdania z działalności jednostki;
  9. informacje o istotnych naruszeniach prawa wpływających na sprawozdanie finansowe;
  10. informację o sporządzeniu raportów cząstkowych przez biegłego rewidenta (np. na temat kontroli wewnętrznej), wystąpieniach biegłego rewidenta do kierownika jednostki dotyczących istotnych naruszeń prawa czy wykrycia nadużyć, wynikach badania dodatkowych zagadnień, określonych w umowie o badanie;
  11. imię, nazwisko, numer w rejestrze i własnoręczny podpis kluczowego biegłego rewidenta;
  12. nazwę, numer i siedzibę podmiotu przeprowadzającego badanie;
  13. datę raportu.

Krajowe Standardy Rewizji Finansowej nie dokonują rozróżnienia pomiędzy sprawozdaniem biegłego rewidenta z badania jednostek zainteresowania publicznego oraz pozostałych jednostek.

 

Regulacje Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej

 

Obowiązki biegłego rewidenta w odniesieniu do procedury sporządzania sprawozdania biegłego rewidenta kończącego proces sprawozdania finansowego rozmieszczone zostały w trzech standardach:

  1. MSRF 700 Formułowanie opinii i sprawozdanie na temat sprawozdań finansowych.
  2. MSRF 705 Modyfikacje opinii w sprawozdaniu niezależnego biegłego rewidenta.
  3. MSRF 706 Paragraf objaśniający i paragraf dotyczący innej sprawy w sprawozdaniu niezależnego biegłego rewidenta.

Międzynarodowe Standardy Rewizji Finansowej nie wymagają sporządzania dwukomponentowego sprawozdania biegłego rewidenta na temat zbadanego sprawozdania finansowego zawierającego opinię i uzupełniającego ją raportu tak, jak ma to miejsce w KSRF. MSRF 700 reguluje:

  • możliwe formy opinii o sprawozdaniu finansowym oraz
  • zasady sporządzania sprawozdania biegłego rewidenta, zawierającego paragraf opiniujący sprawozdanie finansowe.

Odpowiednikiem sprawozdania biegłego rewidenta sporządzonego zgodnie z MSRF jest sprawozdanie wyrażające ogólną ocenę biegłego rewidenta na temat informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym, określonego w KSRF (opinia biegłego rewidenta).

Ze względu na ponadnarodowy charakter MSRF nie określą języka, w którym sprawozdanie biegłego rewidenta powinno zostać sporządzone. Datą sporządzenia tego sprawozdania powinna być data, na którą biegły rewident uzyskał wystarczające i odpowiednie dowody badania, stanowiące podstawę wydania opinii. Podobnie jak przypadku KSRF jest nią również data zakończenia badania (MSRF 700.41).

 

Rodzaje opinii biegłego rewidenta zgodnie z MSRF 700 i MSRF 705

 

Biegły rewident formułuje opinię o tym, czy sprawozdanie finansowe zostało we wszystkich istotnych aspektach sporządzone zgodnie z mającymi zastosowanie ramowymi założeniami sprawozdawczości finansowej (np. ustawa o rachunkowości, Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej etc.).
Zgodnie z MSRF 700 opinia może przybrać jedną z następujących form:

  1. opinia niezmodyfikowana,
  2. opinia zmodyfikowana,
    1. opinia z zastrzeżeniem,
    2. opinia negatywna,
    3. odstąpienie od wyrażenia opinii.

Opinię niezmodyfikowaną biegły rewident formułuje i umieszcza w swoim sprawozdaniu z badania, jeżeli stwierdzi, że sprawozdanie finansowe zostało, we wszystkich istotnych aspektach sporządzone zgodnie z mającymi zastosowanie ramowymi założeniami sprawozdawczości finansowej. Modyfikacja opinii jest wymagana, gdy biegły rewident:

  • stwierdzi, że sprawozdanie finansowe jako całość zawiera istotne zniekształcenie lub
  • nie jest w stanie uzyskać wystarczających i odpowiednich dowodów badania, aby stwierdzić, że sprawozdanie finansowe jako całość nie zawiera istotnego zniekształcenia.

Zastrzeżenie jako pierwsza z form modyfikacji opinii wyrażane jest, gdy:

  • zniekształcenia sprawozdania finansowego ujawnione podczas badania są istotne, ale nie rozległe lub
  • biegły rewident nie jest w stanie uzyskać wystarczających i odpowiednich dowodów badania, ale stwierdza, że potencjalny wpływ niewykrytych zniekształceń na sprawozdanie finansowe mógłby być istotny, ale nie rozległy.

Opinia negatywna formułowana jest, jeżeli biegły stwierdzi, że zniekształcenia sprawozdania finansowego są zarówno istotne, jak i rozległe.

Odstąpienie od wyrażenia opinii ma miejsce, gdy biegły rewident nie jest w stanie uzyskać wystarczających i odpowiednich dowodów badania, na których mógłby oprzeć opinię oraz stwierdza, że potencjalny wpływ niewykrytych zniekształceń na sprawozdanie finansowe mógłby być zarówno istotny, jak i rozległy.
MSRF posługuje się pojęciem zniekształcenia rozległego, które nie pojawia się w KSRF. Zniekształcenie sprawozdania finansowego ma charakter rozległy, gdy:

  • nie ogranicza się do określonych elementów, kont lub pozycji sprawozdania finansowego,
  • jeśli ogranicza się, to dotyczy znaczącej części sprawozdania finansowego,
  • jeśli dotyczy ujawnienia informacji, to jest kluczowy dla zrozumienia sprawozdań finansowych przez użytkowników.

 

Paragraf objaśniający i paragraf dotyczący innej sprawy w sprawozdaniu biegłego rewidenta

 

MSRF 705 reguluje możliwość zamieszczania przez biegłego rewidenta dodatkowych paragrafów  w sprawozdaniu biegłego rewidenta:

  1. objaśniającego. Dotyczy on sprawy zaprezentowanej w sprawozdaniu finansowym, która jest tak ważna w ocenie biegłego rewidenta, że ma podstawowe znaczenie dla zrozumienia sprawozdania finansowego przez użytkowników;
  2. dotyczącego innej sprawy. Dotyczy sprawy innej niż zawarta w sprawozdaniu finansowym, która zdaniem biegłego ma znaczenie dla zrozumienia przez użytkowników procesu badania, odpowiedzialności biegłego rewidenta lub samego sprawozdania biegłego rewidenta.

Paragrafy objaśniające zamieszcza się bezpośrednio po paragrafie opiniującym stosując nagłówek Objaśnienie. Jeżeli uzasadnione jest w ocenie biegłego rewidenta zamieszczenie paragrafu dotyczącego innej sprawy, wtedy umieszcza się go po paragrafach objaśniających stosując nagłówek Inna sprawa.

 

Elementy sprawozdania biegłego rewidenta zgodnie z MSRF

 

Sprawozdanie biegłego rewidenta ma formę pisemną i powinno zawierać zgodnie z MSRF 700:

  1. tytuł wskazujący, że jest to sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta;
  2. adresata sprawozdania biegłego rewidenta (udziałowcy, akcjonariusze, organy sprawujące nadzór nad jednostką etc.);
  3. paragraf wprowadzający:
    1. identyfikacja jednostki, której sprawozdanie zostało zbadane;
    2. stwierdzenie, że sprawozdanie zostało zbadane;
    3. wskazanie każdego elementu zbadanego sprawozdania finansowego oraz nawiązanie do opisu zasad rachunkowości i informacji objaśniających;
    4. określenie daty lub okresu objętego każdym elementem wchodzącym w skład sprawozdania finansowego;
  4. sekcję Odpowiedzialność kierownictwa za sprawozdania finansowe, w której zamieszcza się opis odpowiedzialności osób, które odpowiadają za:
    1. sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z mającymi zastosowanie ramowymi założeniami sprawozdawczości finansowej oraz
    2. kontrolę wewnętrzną nieodzowną dla sporządzenia sprawozdania finansowego, nie zawierającego istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem;
  5. sekcję Odpowiedzialność biegłego rewidenta stwierdzającą, że:
    1. biegły rewident jest odpowiedzialny za wyrażenie opinii o sprawozdaniu finansowym na podstawie przeprowadzonego badania;
    2. badanie zostało przeprowadzone zgodnie z MSRF;
    3. badanie polega na przeprowadzeniu procedur służących uzyskaniu dowodów badania kwot i ujawnień zawartych w sprawozdaniu finansowym;
    4. dobór prób zależy od osądu biegłego rewidenta;
    5. badanie obejmuje ocenę odpowiedniości zastosowanych zasad rachunkowości oraz wartości szacunków ustalonych przez kierownictwo;
    6. uzyskane dowody badania stanowią wystarczającą i odpowiednią podstawę do wyrażenia opinii z badania;
  6. sekcję poświęconą paragrafowi opiniującemu zatytułowaną:
    1. Opinia w przypadku wyrażania opinii niezmodyfikowanej (bez zastrzeżeń) stwierdzającej, że sprawozdanie finansowe zostało sporządzone, we wszystkich istotnych aspektach, zgodnie z ramowymi założeniami sprawozdawczości finansowej;
    2. Opinia z zastrzeżeniem. Paragraf opiniujący musi zostać poprzedzony paragrafem Uzasadnienie opinii z zastrzeżeniem opisującym okoliczności powodujące wyrażenie zastrzeżeń (MSRF 705.16);
    3. Opinia negatywna. Paragraf opiniujący musi zostać poprzedzony paragrafem Uzasadnienie opinii negatywnej opisującym okoliczności powodujące wyrażenie opinii negatywnej;
    4. Odstąpienie od wyrażania opinii. Paragraf opiniujący musi zostać poprzedzony paragrafem Uzasadnienie odstąpienia od wyrażenia opinii opisującym okoliczności  powodujące taką decyzję biegłego rewidenta;
  7. opcjonalny paragraf Objaśnienia;
  8. opcjonalny paragraf Inna sprawa;
  9. opcjonalną sekcję Sprawozdanie na temat innych wymogów prawa i regulacji, jeżeli na biegłym rewidencie spoczywa dodatkowa odpowiedzialność sprawozdawcza poza tą wynikającą z MSRF odpowiedzialności sprawozdawczej za sprawozdania finansowe;
  10. podpis biegłego rewidenta;
  11. data sprawozdania biegłego rewidenta;
  12. adres biegłego rewidenta.

Międzynarodowe Standardy Rewizji Finansowej nie dokonują rozróżnienia pomiędzy sprawozdaniem biegłego rewidenta z badania jednostek zainteresowania publicznego oraz pozostałych jednostek.

 

Elementy sprawozdania biegłego rewidenta zgodnie z projektem KE

 

W listopadzie 2011 roku Komisja Europejska opublikowała projekt Rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego.  W proponowanej regulacji wymaga się, aby wyniki badania jednostek interesu publicznego miały odmienną od przewidzianych w MSRF formę sprawozdania z badania i zawierały przynajmniej następujące elementy:

  1. identyfikację jednostki, której sprawozdanie zostało zbadane;
  2. identyfikację rodzaju badanego sprawozdania (jednostkowe, skonsolidowane) i okresu sprawozdawczego;
  3. wyjaśnienie zakresu przeglądu dodatkowych sprawozdań;
  4. identyfikację organu jednostki badanej, który powołał biegłego rewidenta;
  5. wskazanie daty powołania biegłego rewidenta oraz całkowitego nieprzerwanego okresu trwania zlecenia, w tym ponowne powołania i odnawianie zlecenia badania;
  6. wskazanie, że badanie przeprowadzono zgodnie z MSRF;
  7. identyfikację ramowych zasad sprawozdawczości finansowej w oparciu o które sprawozdanie finansowe zostało sporządzone;
  8. opis zastosowanych metod badania, w tym wskazanie, jaka część pozycji bilansu została sprawdzona bezpośrednio, a jaka w oparciu o testy zgodności;
  9. wyjaśnienie różnic w zakresie zastosowanych testów wiarygodności i zgodności w porównaniu do badania w roku  poprzedzającym;
  10. wskazanie szczegółowych informacji w odniesieniu do przyjętych w trakcie badania poziomów istotności;
  11. identyfikację kluczowych obszarów ryzyka istotnych zniekształceń w sprawozdaniu finansowym, w tym związanych z obszarami niepewności ustalania wartości szacunkowych;
  12. oświadczenie dotyczące sytuacji badanej jednostki w odniesieniu do zdolności wypełniania swoich zobowiązań w przewidywalnej przyszłości, a tym samym do kontynuacji działalności;
  13. ocenę systemu kontroli wewnętrznej, w tym identyfikację jego kluczowych słabości, jak również ocenę systemu księgowości i rachunkowości;
  14. wyjaśnienie, w jakim zakresie badanie miało na celu wykryć nieprawidłowości, w tym spowodowane oszustwem;
  15. wskazanie i wyjaśnienie naruszeń zasad rachunkowości lub innych przepisów prawa istotnych z punktu widzenia zarządzania jednostką;
  16. potwierdzenie, że opinia biegłego rewidenta jest zgodna ze sprawozdaniem kierowanym do komitetu audytu;
  17. oświadczenie, że firma biegłego rewidenta nie świadczyła badanej jednostce dodatkowych usług niezgodnie z zasadami określonymi w proponowanym Rozporządzeniu;
  18. wskazanie wykonanych na rzecz jednostki badanej usług nie związanych z badaniem, na które komitet audytu lub właściwe organy wyraziły zgodę zgodnie z Rozporządzeniem;
  19. wyrażenie jasnej opinii biegłego rewidenta co do tego, czy sprawozdanie finansowe daje prawdziwy i jasny obraz sytuacji oraz czy został sporządzony zgodnie z odnośnymi ramami sprawozdawczości finansowej. Opinia może mieć formę: opinii bez zastrzeżeń, opinii z zastrzeżeniami, opinii negatywnej lub odmowy jej wyrażenia;
  20. objaśnienie sprawy, na które biegły rewident chce zwrócić uwagę poprzez ich podkreślenie, jednak nie mające charakteru zastrzeżenia;
  21. wskazanie siedziby firmy biegłego rewidenta;
  22. podpis biegłego rewidenta;
  23. datę sporządzenia sprawozdania biegłego rewidenta.

Struktura sprawozdania z badania zgodnie z Rozporządzeniem wykracza znacząco poza zakres wymagań MSRF oraz KSRF, w szczególności w odniesieniu do obowiązku wyjaśniania zastosowanych metod badania, zachowania niezależności w związku z możliwością świadczenia innych usług na rzecz jednostki badanej, oceny jej systemu kontroli wewnętrznej, w tym podsystemów księgowości i rachunkowości, a także komunikatów dotyczących zdolności jednostki badanej do regulowania swoich zobowiązań w dającej się przewidzieć przyszłości. Niemniej porównując trzy opisane powyżej modele sprawozdania biegłego rewidenta uznać należy, że format MSRF zawiera najmniejszą liczbę komunikatów kierowanych do czytelnika tego sprawozdania.
Warto podkreślić, że debata nad formatem sprawozdania biegłego rewidenta prowadzona jest w wielu międzynarodowych gremiach  (IAASB, PCAOB, Komisja Europejska). W związku z tym oczekiwać należy, że zakres tego sprawozdania w nadchodzącym czasie może podlegać znaczącym modyfikacjom.

 

 



Krzysztof Burnos

Autor jest biegłym rewidentem, prezesem zarządu Elma PolAudit Sp. z o.o.


<< powrót

zobacz także artykuły

Wszelkie prawa zastrzeżone © BDO Sp. z o.o. (Ustawa z dnia 4 lutego 1994 o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie zdjęć bez zgody autora zabronione.