Menu biuletynu

Archiwum
Wyszukiwarka
Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria

Autor

Źródło

 
Biuletyn BDO Rewizja Finansowa nr 3 (7) 2013

A   A   A

Wykorzystanie procedur analitycznych przy badaniu sprawozdań finansowych

(Autor: Rafał Sosnowski, Źródło: BDO)

 

 

Procedury analityczne są powszechnie stosowanymi narzędziami w procesie badania sprawozdań finansowych. Umożliwiają wykonywanie testów w poszczególnych obszarach sprawozdania finansowego w sposób najbardziej efektywny, w szczególności przy badaniu dużych populacji danych.

 

Duże populacje danych występują najczęściej przy badaniu rachunku zysków i strat, w tym takich pozycji jak przychody operacyjne, koszty operacyjne i odsetki, gdzie często mamy do czynienia z bardzo dużą liczbą drobnych i podobnych do siebie transakcji/zapisów. W takim przypadku zastosowanie próbkowania i analiza dokumentów źródłowych może być mało efektywna, gdyż przeprowadzenie takiego testu i jego udokumentowanie zajmie nam dużo czasu, a i tak nie będziemy mieli w pełni pokrytych zapewnień.

 

Zastosowanie procedur analitycznych wymaga od nas poznania specyfiki działalności danej spółki, w tym obserwowania prawidłowości występujących w danej działalności i w danych grupach transakcji. Przykładem może być sezonowość sprzedaży danej grupy produktów i usług ze względu na porę roku, np. budownictwo (usługi), sprzedaż zimnych napojów czy rowerów (produkty).

Obserwacja zjawisk sezonowości pozwoli nam na sformułowanie oczekiwań co do kształtowania się wielkości przychodów lub kosztów na przełomie poszczególnych miesięcy danego roku i w porównaniu do lat poprzednich. Na podstawie naszych oczekiwań możemy przeprowadzić podstawowe testy analityczne, które pozwolą na uzyskanie zapewnień w badaniu danego obszaru sprawozdania finansowego.

 

Punktem wyjścia jest poznanie specyfiki działalności klienta, charakterystyki jego produktów, systemu sprzedaży i dystrybucji, analiza zasad ustalania cen i udzielania rabatów. Na każdym etapie analizy klienta i jego działalności staramy się uchwycić pewne stałe zależności, np. stosowanie przez spółki handlowe stałej marży pozwala nam sformułować oczekiwania co do kształtowania się marży w poszczególnych miesiącach roku. Przeprowadzenie takiego testu pozwoli na wychwycenie zjawisk nietypowych, odchyleń, które powinny zostać przez nas zbadane poprzez dodatkowe testy transakcji i sald. W konsekwencji nasza uwaga jako audytora jest kierowania na te obszary, które wydają nam się nietypowe, odbiegające od oczekiwań, a tym samym związane z większym ryzykiem.

 

Narzędzie APT (Audit Process Tool) wykorzystywane przy wspomaganiu pracy audytora - stosowane w sieci BDO na całym świecie - ma wbudowane przykładowe testy, które mają wspomagać proces planowania procedur analitycznych. Narzędzie zawiera standardową bibliotekę testów, które mogą być wykorzystywanie niemal w każdej spółce jako podstawowe testy analityczne. Naszym zadaniem podczas planowania pracy jest dobór dodatkowych, niestandardowych testów, które będą bardziej odpowiednie dla danej spółki, a będą dawały silne zapewnienia i potwierdzenia.

Narzędzie APT umożliwia zaplanowanie testów analitycznych oraz testów transakcji i sald w taki sposób, aby uzyskać zapewnienie na wymagalnym poziomie dla danego obszaru sprawozdania finansowego. W niektórym sytuacjach, np. jeśli dysponujemy wiarygodnymi danymi pochodzącymi np. z innych komórek danej organizacji, będziemy mogli zaplanować wyższe poziom zapewnienia z testów analitycznych w stosunku do zapewnień z innych testów.

 

Przykładem może być test oczekiwań co do przychodów za dany okres na podstawie liczby abonentów i ceny danego produktu, gdy cena jest stała. Inny przykład to racjonalizacja kosztów za dany okres, które mają charakter stały, np. najem, koszty zarządzania, wynagrodzenia, inne stałe koszty wynikające z umów. Koszty wynikające z umowy odnosimy do kosztów faktycznie ujętych i wyjaśniamy odchylenia od poziomu oczekiwanego.

Jeszcze większe zapewnienia możemy uzyskać z testów analitycznych, w których będziemy się posiłkować danymi pochodzącymi ze źródeł zewnętrznych. Przykładem takiego testu będzie racjonalizacja odsetek za dany okres, liczona na podstawie wskaźników WIBOR/LIBIOR. Takie dane pozyskujemy z rynku i na tej podstawie liczymy oczekiwane poziomy odsetek i wyjaśniamy ewentualne odchylenia.

 

Innym przykładem niech będzie szacowanie kosztów na podstawie wskaźników waloryzacji, np. inflacji, notowań surowców itp. Tu również dane zewnętrzne służą nam budowaniu oczekiwań i konfrontowaniu ich z liczbami w sprawozdaniu finansowym.

Procedury analityczne wymagają szerszego wykorzystania arkuszy kalkulacyjnych i analiz zarządczych, które możemy pozyskać z działu kontrolingu w przedsiębiorstwie, np. poprzez tzw. hurtownie danych. Wiarygodność tych danych powinna być sprawdzana z zapisami księgowymi oraz dokumentami źródłowymi.

Procedury analityczne umożliwiają efektywne przeprowadzenie badania sprawozdania finansowego, zapewniając odpowiednią jakość dokumentacji.



Rafał Sosnowski

Supervisor w Departamencie Rewizji Finansowej BDO Sp. z o.o.

 


<< powrót

zobacz także artykuły

Wszelkie prawa zastrzeżone © BDO Sp. z o.o. (Ustawa z dnia 4 lutego 1994 o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie zdjęć bez zgody autora zabronione.